Posts Tagged ‘nederlands surinaamse woordelijst odo’s taal woordenboek slang sranang sranan’

Nederlands – Surinaams Woordenlijst en Uitspraak

September 28, 2009

Nederlands – Surinaams Woordenlijst en Uitspraak

Sranan

Sranan

 


Sranan,   de uitspraak, tijdsbenoemingen en telwoorden.



Uitspraak
.

Het Sranan is een levendige taal met een eigen charme. Het is redelijk eenvoudig te leren. Tegenwoordig spreken veel jongeren een straattaal die zijn herkomst uit het Sranan Tongo kent. Jongeren van Surinaamse afkomst die hun eigen draai aan de taal geven en hun omgeving op taalgebied beinvloeden. Het echte Sranan bevat meer gelaagdheid en betekenis en klank en is uniek in zijn soort, door de vele uitzonderlijke koloniale invloeden die Suriname kent.

Dim

 


Klinker



Uitspraak



Uitgesproken zoals in:



Voorbeelden


a


[a]

zat, lat, rat

taki

[takkie]
,
sabi


[sabbie]




(
Uitzondering op deze regel: Als de letter ” a ” aan het eind van het woord staat
dan wordt deze uitgesproken als een lange a , zoals in: maar, daar, spaar.
Bijvoorbeeld: krakti een korte a, maar in langa, wordt de laatste a lang
uitgesproken.

[langaa]
** Dit geldt niet voor de overige klinkers.


Klinker



Uitspraak



Uitgesproken zoals in:



Voorbeelden


e

[ i ]

pit, spit, kip

frede


[friddi]
,
ede

[iddi]
,

i


[ie]

fiets, niets, zien

ini

[ienie]
,
singi

[siengie]


o


[o]

top, spot, bod

krosi

[krossie]
,
oso

[osso]


u


[oe]

toe, koe, moe (kort)

futu

[foetoe]
,
lontu


[lontoe]

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Combinatie



Uitspraak



Uitgesproken zoals in:



Voorbeelden


ay


[ai]


(engels)
I , eye

dray
[drai]
,
nay


[naaien]


aw


[auw]

pauw, grauw, blauw

law
[lauw]
,
kaw

[kauw]


ey


[ee]

kreeg, deeg, veeg

strey

[stree]
,
peyri


[peerie]


oy


[oi]


(engels)
boy, toy

moy
[moi]
,
koyri


[koirie]


ow


[oo]

rood, bloot

nowtu

[nootoe]




Medeklinkers.

De medeklinkers worden over het algemeen op dezelfde manier uitgesproken als in
het Nederlands op de volgende uitzonderingen na:


g
.
  De g wordt uitgesproken als in het engelse woord “go” of “good”.
      Kan ook uitgesproken worden als de g de eerste letter van het woord is als
      de klank “dj” Bijvoorbeeld: gersi [ djirsie ] of [ girsie ]

k.
  De k kan ook evenals de g ( als het de eerste letter is) op twee
      manieren worden uitgesproken. Een harde Nederlandse k en ook
      als de engelse “ch” in church. Bijvoorbeeld: kibri [ kibri ] of [ tjibri ]


n
.
  De n op het eind van een woord, wordt uitgesproken als “ng” met de klank
      van ng in ring, ding, zang. Bijvoorbeeld: wan [ wang ], alaman [ allamang
]


ng
.
 De ng in een woord kan op twee manieren worden uitgesproken.
      Gebruikelijk is de uitspraak zoals die in “koningin”, een zachte “ng”.
      Bijvoorbeeld in tranga, langa. In het binneland voornamelijk, wordt de g

      hard uitgesproken zoals in het engelse woord go of gold. tranga wordt dan

      [ tran-ga ], langa [ [ lan-ga ].


y
.

  Wordt uitgesproken als “j”, als deze medeklinker aan het begin of midden in
      een woord staat.Bijvoorbeeld: yari [ jarie ], nyu [ njoe ] Maar als de y
aan
      het eind van een woord staat wordt ze uitgesproken als ie.
      Bijvoorveeld buy [ boei ]. ** Voor uitzonderingen op deze regel zie
      hierboven: combinatie “ey
[ ee ]

-pikin-.

Alleen bij de letter-combinatie “pikin(…)” kan de uitspraak ook zijn:
“ptyin”(..)
[ ptjien(...) ], “pikinso” [ ptjienso ], “pikinsani” [ ptjiensannie]
De letters “pikin” wordt dus vervangen door “ptjien” . Uitgesproken
als ( een zeer zachte p gevolgd door tjien ). Omdat het woord “pikin”
(= klein of kind ) vrij veel gebruikt wordt, wijzen wij u op deze vorm
van uitspraak van pikin.
****Dit geldt niet voor “piki” [ piekie ]= antwoord geven of oprapen.

 


Dagen.

 

 

 


sonde


zondag


munde


maandag


tudewroko


dinsdag


dridewroko


woensdag


fodewroko


donderdag


freyda


vrijdag


satra


zaterdag

 

 


tamara


morgen


tratamara


overmorgen


trawiki


volgende week


tramun


volgende maand


trayari


volgend jaar


dimanten


heden morgen


dineti


heden nacht


diwiki

van
de week


dimun

deze
maand


diyari

dit
jaar


alenten


regentijd ( seizoen )


dreyten


droge tijd ( seizoen )

 

 


Tijd.

 

 

 


musdey


ochtendgloren


mamanten

‘s
morgens


brekten

middag


bakadina

namiddag


mofoneti

vooravond

neti


nacht


mindrineti


middernacht

 

 

yuru

uur

dey

dag

wiki

week

mun

mun

yari

jaar

 

 


Hoofdtelwoorden.

 

 

 

wan

1

to

2

dri

3

fo

4


feyfi

5


siksi

6


seybi

7

ayti

8


neygi

9

tin

10

 

 

erfu

11


twarfu

12


tinadri

13


tinafo

14


tinafeyfi

15


tinasiksi

16


tinaseybi

17


tina-ayti

18

tinaneygi

19


tutenti

20


tutenti na wan

21


tutenti na to

22


tutenti na dri

23


tutenti na fo

24


tutenti na feyfi

25


tutenti na siksi

26

tutenti na sebi

27


tutenti na ayti

28


tutenti na negi

29

 

 


dritenti

30


dritenti na wan

31


dritenti na to  enz. enz.

32

 

 


fotenti

40


feyfitenti

50


siksitenti

60


seybitenti

70


aytitenti

80


neygitenti

90

 

 


(wan)hondro

100

to
hondro

200

dri
hondro

300

fo
hondro

400

feyfi hondro

500


siksi hondro

600

sebi
hondro

700

ayti
hondro

800

negi
hondro

900

 

 


(wan) dusun

1000

to
dusun enz.enz

2000

 

 


(wan) milyun


1.000.000

 

 


(wan) bilyun


1.000.000.000

 

 


(wan) trilyun

1.000.000.000.000

 

 


Rangtelwoorden.

 

 

 

fosiwan


eerste

tu
de wan


tweede

dri
de wan


derde

fo
de wan

vierde


feyfiwan

vijfde


siksiwan  enz


zesde

 

 


bakawan


laatste


mindriwan


middelste

 

 


uitzonderingen

 

 

 


wanwan


enige


wantu (lesi)

een
enkele maal

 

 

        A     
 
aai / strelen / slijmen kori
aal snekfisi
aambeeld ambesi
aan gi / na / a
aanbidden anbegi
aandacht notisi
aandenken prakseri / memre
aangebrande korst bronbron
aangenaam switi
aangezien / omdat bikasi
aangrijpen grabu
aangroeien gro
aanheffen troki
aanheffer trokiman
aanhoren yere
aanhouden / vasthouden ori
aankijken luku
aanklager fiskari
aankomen doro / kon
aanraken fasi / meri
aanreiken langa / gi
aanroepen kari
aanroeren meri / fasi
aansluiten sroyti
aanstaren waki
aansteken leti
aanstonds / direct dyonsno / wante-wante / esbiten
aantikken tyopu
aanvoerder edeman / kapten
aanvuren sutu faya
aanwijzen sori
aanzoek skeyn / suku
aap yapi yapi / keskesi
aard / karakter fasi / maniri
aardappel patata
aardbodem grontapu
aarde doti / gron
aarder prasi / ardri
aardgeest gronwinti
aars bakasey / ka-olo (grof)
aarsmade bisbis-woron
aarzelen draydray / gunya / frede frede
aas tingimeti / woron
aasgier opete
abattoir sraktioso
abces posten
aborteren pur-bere
ach woy / tye [ tji ]
acht ayti
achten / eren teri / gi-grani
achter(kant) bakasey
achterbaks bakabaka / bakafasi
achterbuurt bakabirti / bakabini /
achterdam bak(a)dan
achterdeur bakadoro
achtererf bakadyari
achterhoofd baka-ede
achterhuis bakaoso / bakadyari
achterkant bakasey
achterlijk / kinds kensi
achteroor bakayesi
achtertuin bakadyari
achtervenster bakafensre
achterweg bakapasi
achterwerk bakasey / gogo / bakadyari / bakadan
achttien tina ayti
acne olipoysi
acrobaat piyasiman
actrice preymisi
adem bro
ademen bro
ademnood wer’ati
ader brudutitey
adieu / tot ziens adyosi
adres tanpresi
advocaat afkati
afbreken broko
affaire afersi
afgoderij afkodrey
afgunst bigay / dyarusu
afmatten lamata
afranselen fon fon / wipi
afranseling pansboko
afschrikken skreki / tapu-skreki
afsnauwen dyarri
afsponsen sponsu
afspreken kruderi
afstamming rutu
afwachten tanteki
afzakken saka
afzakken van de rivier dongo bilo
agent van politie skowtu
akker gron
al kaba / wansi
albino bonkoro
al maar door nomonomo
alcohol / sterke drank sopi (tranga)
alcohol / medicinaal dran
aldaar drape
aldus sofasi
aleer sofasi
alhoewel ofskon
alleen (hij) wawan (en)
allen ala / alamala / alasma
allesbehalve alasan boyti
allerlei alasortu
alles ala / alamala / alasani
als / indien efu
als / zoals leki
alsof neleki / netleki
alstublieft / smekend tanyitanyi
altijd / elk moment alaten / ini wanten
alvorens bifo(si)
alwaar pe
alweer adyen / baka
Amazone Mason
ambitie ambisi
ambtenaar lantibakra
amusant prisiri
anaconda aboma
ananas nanasi
ander tra
andere trawan
andere kant trasey / trafasi
anders / indien noso
angst frede
anker ankra
anourem tyibrifasi / sondronen
antwoorden piki
apekuur payasi / keskes-sani
apotheek apteyk
apotheker apteykri
apparatuur wroko sani
appetijt apteyti
arbeid(er) wroko(man)
arm / niet rijk poti / pina
arm (deel v. lichaam) anu
armband buy
arme potisma / mofinasma
armzalig mofina
aroma / geur smeri
as (verbrand) asisi
au woy
aubergine bulansye
augurk angorki
automobiel oto
avond neti
avonds sabaten
azijn asin
 

         B   

 
 
baard barba
baarmoeder muru
baas basi / patron / masra / edeman
Was spelen prey basi / prey edeman
bagage bagasi
bajes dungru oso
bak baki
bakken baka
bakker bakri
bakkerij bakri oso
bakkersknecht bakriboy
bal / gemaskerd barmaskey
balie tonbangi
balk barki
balk van huis benti
balkon barkon
bamboe (stok) bambu
banaan bakba
banaan / kook bana
banaan / rijpe lepbana
bananen / gebakken bakabana
bananenmeel gongote
band banti
bang(erd) frede
bank bangi
baren kisi pikin
barkas barkasi
barrevoets sosofutu
barsten bastr
barstensvol soka
bastaard basra
bed bedi
bedekken tapu
bederven pori
bedienen dini
bediener diniman
bedorven pori
bedorven kind nyenyu
bedorven waar porsani
bedriegen kori / kasyo / ley
bedroefd sarati
beduiden bodoy
bedwants doysri
beek kriki
beeld poptyi
been / bot bonyo
been / voet futu
beet beti
beginnen bigin
beginstuk mofopisi
begraafplaats berpe
begrafenis beri
begraven beri
begroeid gro
behalve boyti
behendig gaw
behoedzaam safrisafri
behoeftig poti
beiden alatu
bejaard grani / owru
bejaarde vrouw muy
beker an
bekken beki
bekomst berefuru
bel gengen
belang afersi
belasting lantimoni
belastingpenning patenti
beledigd zijn mandi / firi afrontu
beledigen afrontu
belediging afrontu
belhamel gangasu
belofte pramisi
beloven pramisi
beminnen lobi
bemoeien / zich bumuy
bemoeienis bisi
benauwd banawtu
benedenstrooms bilo
beproeven tesi / pruberi
beraadslagen krutu
berg bergi
bergkist kisi
bericht boskopu / nyunsu
beschaamd syen
bescherming tegen boze geesten tapu
beschimmeld buku
beschonken drungu
beschuit buskutu
besje tanpoko
bespieden luru
besprenkelen nati / natnati
bestaan de
besturen tiri / tyari
bet-bet-overgroot-moeder tiya
betalen pay
betaling / schuld payman
betasten fasfasi
beter betre / moro bun
betovergrootouder totro
beurt speri / okasi
bevelen komanderi / gi orda
beven beyfi
bevochtigen nat / nati
bevoelen firfiri
bevrijding kon fri
bewaker waktiman
bewegen (zich-) seki / sekseki
bezem sisibi
bezem van palm prasarasisibi
bezemen sibi
bezetenheid winti
bezetenheidsdans wintidansi
bezit van anderen smasani
bezoek fisiti
bezoeken fisiti
bezorgdheid dyomp’ati
bezweren wroko / du / piay
bezwijmd flaw
bidden begi
bidsprinkhaan spansfrow
bier biri
bij oni frey
bij de vleet monyo
bijbaantje krawerki
bijeenkomst takmakandra / komakandra / komparsi
feest tot de ochtend brokodey
bijeenkruipen dyunta / kroypi nawan
bijennest onigodo / waswasgodo
bijenwas (sukru)wasi
bijkeuken botri
bijl beyri / aksi
bijna pikinso moro
bijnaam nyunman-nen
bijspijs / toespijs / opsnit switmofo / stimofo
bijstaan stanbay
bijten beti
bijtijds biten
bijverdienste bakafinga
bikkelspel pikinston
binden tay
bindliaan voor manden baskitatitey
binnen insey
binnenkant insey
binnenste van brood bredebere
bint benti
bioscoop kino
bisschop granleriman
bitter bita
blaasbalg blasbarki
blad wiwiri
bladluis pokipoki
bladnerf van gedroogd palmblad printa
blaker brakri
blanke wetiman
blanke bakra
blanke huid wetibuba
blauw blaw
blazen bro
bleek breyki
bleken breyki
blij breyti
blijven tan / fika
blijven poko
blik brekri
blikken doos tromu
blikken brekri
bliksem kotfaya
blind breni
blinde breniman
blinken brenki
bloed brudu
bloeden brudu
bloedkoraal brudu krara
bloedvergiftiging takru brudu
bloedworst brutbere
bloem bromki
bloementuin bromki dyari
bloemenzaad bromki siri
bloempot bromki patu
bloemstuk boketi
bloot soso skin
bluf dyaf / sosomofo
bluffen nyanmofo
bluffer sosomofo
blunder porwroko
boa constrictor daguwesneki
bochel afru / bokru
bocht boktu / beni
boek buku
boeket boketi
boete butu
boeten butu
boezeroentje bosrenki
bof de ziekte kwabu
bok bokoboko
bok schieten blaka bal
bokking boku(n)
bol boru
bolhoed stongado
bont peni
boodschap boskopu / nyunsu
boog bo
boom bon
boomstam uitgehold kruyara
boomstekelvarken dyindyamaka
boomstomp tompu
boon bonki / pesi
boor boro
boze oog ogri ay
boos zijn mandi / ati bron
boot boto
boot overdekt tentiboto
bootrand botolantyi
bootrib botokindi
bootwand botokanti
bord om uit te eten nyan preti
boren boro
borg borgu
borgen borgu
borst borsu ( b.d man ) / bobi (vrouwlijk)
borstel bosro
borstelen bosro
borstrok bosroko
borstziekte pipita
bos busi
bos / (tros) bosu
bosgeest busimama
boshut masanga
bosmeester makasneki
bosneger busnengre
bosneger dyukanengre
bospolitie busiskowtu
bosschage busbusi / birbiri
bosspin busi anansi
bot / ongemanierd grofu
botvangen londrey
bot / been bonyo
bot (niet scherp) dede
boter botro
boterham botran
bout / dijen bowtu
bouwen bow
bouwval broko oso
bovenkant oposey / tapsey
bovenloop oposey
bovennatuurlijk wezen konfo
bovenop tapusey
bovenste kriboy / tapse wan
bovenstrooms opo / oposey / opoliba
bovenwaarts na opo / na oposey
braden bray
braken ofru / puru / piyo
brand faya
branden bron
brandewijn apankra
branding plana
brandspuit branspoyti
braziliaanse otter watradagu
breed bradi
breekijzer krubari
breeuwwerk botowerki
breien brey
breken broko
brengen tyari
bretels trekbanti
breuk dungu
brief brifi
brigadier brigadiri
bril aygrasi
brits / houten gaba
broek bruku
broer brada / ba
bromfiets brombaysigri
brood brede
broodboom bredebon
brooddeeg lalabrede
broodtrommel bredetromu
broodkorst bredebuba
broodsuiker brotsukru
broodvrucht bredebon
broos brosu
brug broki
bruid trowmisi
bruidstaart trowkuku
bruiloft trow-oso
bruin broyn
bruine boon broynbonki
brulaap babun
brutaal prefuru / asranti
brutaalweg engelenge
brutaliteit drey-ay
buidelrat awari
buigen beni / boktu
buiging maken boygi
buik bere
buikpijn / opgezette buik swerbere
buikpijn ber ati
buikplooi van rok kotobere
buil kundu
buiten dorosey
buiten verblijf boyti
buitenkant dorosey
buitenmate pasamarki
buitenplaats boyti
bukken dukru / bukundu
bundel taytay
bundel natte kleren dokun
bundel taytay
buurman birman
buurt birti
buurten birti
buurvrouw birfrow
 
         C     
 
capucijneraap monki monki
Caraibisch kribisi
carbonade krabnari
cassave kasaba
cassave chips krawkraw
cassavebrood parakoranti
cassavepers matapi
cassaverasp simari
catechismus kaktisasi
Cayenne kayana
cement sementi
cent sensi
chansen skeyn
chinees sneysi
chocoladereep / chocolade sukruskrati
chocoladedrank skrati
cholera kolera
christusvis kupira
commissaris komsarsi
conferentie konmakandra
contract kontraki
copieerwieltje titriri
corpulent / dik / vet fatu
creool krioro
creools krioro
creools jakje kotodyaki
creools culturele vrouwendracht kotomisi
creperen kraperi
cultuur kulturu
Curacao Kursow
 

         D   

 
 
daalder dala
daar dape / drape
daarom fu dat ede / na dat meki
dadelijk nownow / wante wante
dag dey
dagelijks aladey
dagelijks brood deybrede
dagloon deymoni
dak daki
dakgoot panari
dalen saka
dam ey dan
dame misi
damp dampu
damsteen damston
dan dan
dank tangi
dank grantangi
dank U danki / tangi
danken tangi
dans dansi
dansen dansi / yanga
dansmuziek prey
dansspel poku
darmverstopping afito
dat dati / taki
dauw dow / dow-watra
de a / den
deining / golf skwala
deining / herrie sekseki
dekken tapu
dekken van de tafel seti a tafra
deksel tapun
delven diki
denken denki / prakseri
derhalve fu dat ede
dertien tinadri
deur doro
deze / dit disi
deze kant dis sey
deze maand dimun
deze week diwiki
diamant dyamanti
diarree lusbere, wrokobere
dicht tapu
dichtbij krosbey
dichtmaken tapu
die dati
dief fufuruman
diefstal fufuru
dienaar, kerk dinari
dienblad brak(r)i
dienen dini
diep dipi
dier meti
dierbaar gudu / warderi / diri
dierenval abiti
dijbeen bowtu
dijk dan
dik fatu, deki
dikwijls somentron
ding sani
dinsdag tude-wroko
directeur driktoro
discriminatie desko
dochter umapikin
dode dedesma
doden kiri
dodenwake dede oso
doek krosi / duku
doen du
dokter datra
dolfijn profosu
dollar dala
dominee domri
domkop buriki
dommekracht donkraki
domoor donman
donder dondru
donderdag fode-wroko
donker dungru
dood dede
doodshoofd dede-ede
doodkist dedekisi
doodsbeenderen asandraka
doodtij leswatra
doof dofu
door elkander bruyabruya
door en door dorodoro
dooreenmengen moksi (moksi)
dooreenroeren dreri
doorheen doro
doorn /stekel / visgraat maka
doorsteek kraskriki
doos dosu
dopen dopu
dopje dopi
dor drey
dorpel dromofo
dorst dreywatra
dozijn dosin
draad titey
draagbalk dragi
draagkorf mutete
draaien dray
draaikolk draywatra / marawatra
dragen tyari
dragen van kleren weri
drank dringi
drankliefhebber sopiman
drassig pekepeke
draven grapi
drek morsu / kunkun / kaka
driepoot drifutu
drieteen-luiaard sonloyri
driftig fagafaga
drijfhout dribi-udu
drijven drifi
drillen dreri
drinkebroer sopiman
drinken dringi
droesem sakasaka
droge tijd dreyten
drogen drey
drogisterij dresiwenkri
dromen dren
dronkaard drunguman
dronken drungu
dronkenschap drungu
droog drey
droog struikgewas grangran
droom dren
druif droyfi
drukken kwinsi / masi
druktemaker las-ede
druppel dropu
druppelen dropu
dubbel dobru
dubbeltje doni
duif doyfi
duig doygi
duikelen pranbakba / prey pabro
duiken dukru
duiker kokro
duim bigi doy
duisternis dungru
Duits Doysri
Duitser Doysri / Tudesku
duivel yosi / didibri
duizeligheid dray-ede
duizend dusun
duizendpoot lusumbe
dun fini
durf dek ati
durven prefuru
dutten dyonko
duur diri
duwen pusu
dwaas law
dwaasheid lawlaw
dwarsweg kraspasi / kroyspasi
dweil dweyri
dwerg pikin suma
dwingen dwengi
 
         E     
 
eb fala watra
echt tru
echter nomo / ma
echtgenoot masra
echtgenote wefi
edelsteen karbonkru
eed afleggen sweri
eekhoorn bonboni
een wan
een-voor-een wanfruwan
eend doksi / kwakwa
eenmaal wanlesi
eens wanten / wandey
eens zijn met agri
eenzaam wawan
eer grani
eerbaar lespeki
eergisteren tra-esde
eerst bifo / fosi
eerste foswan
eertijds fosfosi
eetbare vis nyanfisi
eeuwig teygo
ei eksi
eierschaal eksibuba
eigen eygi
eigendom eygisani
einde kaba
el yari
elastiek lastiki
elefantiasis / filaria bigifutu / bimba
elf erfu
elkaar makandra
elke ibri
elkeen ibriwan
elleboog baka anu
ellemaat yaritiki / markitiki
ellendeling saka-saka
emancipatie manspasi
emmer embre / emre
en nanga
Engels Ingris
enkel nomo
enkele wanwan / wantu
epilepsie adube
erf prasi
erfwoning / tuinwoning prasi oso / nengre oso / kamra-oso
erg / zeer dorodoro / sote
ergeren tanteri
erkenning sabiso
ervaring ondrofeni
erwt erki / pesi
eten nyan
etenstransportpan tenten
etter manteri
etuitje makoki
evenals soleki
executieblok penki
extraatje bakafinga
ezel buriki
ezelkar burikiwagi

 

F – J

        F     
 
fakkel / flambouw frambo
familie famiri
familielid famirman
farao-mier sukrumira
feest fesa / boda
feestelijke drukte opo-opo
feliciteren fristeri
fiets baysigri
figuur skin
fijn fini
fijn maken meki fini
fijt setkoyri
filaria-been bimba / bigi futu
filaria bubu
fiscaal fiskari
flaneur wakaman
flarden frodyaya
flauw vallen flaw
fles batra
fles groot damsyan
fleskalebas papagodo
flirten freyri
floneer skeyn
fluit froyti
fluiten froyti
fluisteren safri taki
fokken / telen kweki
fonds / ziekenfonds fonsu
foppen kor kori
fors hipsi / kankan
fort foto
foto portreti / prentyi
fout fowtu
franje franya
Frankrijk Franskondre
Frans Guyanees Fransman / Musyu
Frans Guyana Frans-sey / Frans – Kayana
frikadel frikaderi
friture frita
frommelen fromu
fuik maswa
 
         G     
 
gaan go
gaar gari
gal gari / bita
galerij gadri
galg bongrobita
galgenaas bongrobita
galop grapi
gammel voertuig sakatrusu / sakapusu
gans gansi
garanderen dyaranti
garantie dyaranti
garnaal sarasara
gast fisiti / f’siti
gat olo
gauw / snel er’esi
gebak kuku
gebed begi
gebogen beni / boigi
gebrek lijden pina
gebrekkig malengre / malengri
gecastreerd kapadu
gecompliceerd persoon frekti
gedachte prakseri
gedroogde planten dreywiwiri
gedroogde vis dreyfisi
geduld pasensi
gedurfd dekati
geel geri
geelbagger geribaka / yarabaka
geen nowan
geen geluk hebben soy / sowtu
geest / godheid winti
geest van overledene yorka
gegroet odi
gehakt frikaderi / frita
geheime politie /detectief dekta
geheimzinnig dipi bere
geit krabita
gek zijn law
gekke persoon lawman
gekheid lawlaw
gekkenhuis kolera
gekreukt kroyki
geld moni / paysa
gele koorts gerikorsu
gelegenheid okasi
geliefd lobi
geliefde alobi
gelijk / gelijke leti / speri
gelijke kleding dragen parweri
gelijkelijk wanfasi
gelijken gersi
gelijkenis gerstori
geloven bribi
gelovige kerkisma
geluidloos pi / ti
geluk bun-ede / krinskin / koloku
gelukkig koloku
gelukkig toeval krinskin
geluksoog bun-ay
gemakkelijk kumakriki / makriki
gemakzuchtig makriki
gember dyindya
gemberbier dyindyabiri
gemeen lagi / saka-saka
geneesheer / dokter dresiman / datra
generzijds yanasey
genezen dresi
genezer / priester bonuman / obiaman
genitalien mindrifutu
genoeg nofo
gereed klari
gereedschap wrokosani
gerimpeld ployploy
geschenk presenti
geschil kesekese
gesp gespi
gesp groot bokru
gespannen span
gespikkeld penpeni
gesteven stesre
gestrafte strafman
getand tiftifi
getier kadami
getuige kotoygi
geuren smeri
gevangene strafman
gevangenis dungr’oso / strafoso
gevecht feti
geveleind gefrenti
geveltype fronti
geven gi
gevlekt pen peni
geweer gon
geweldig kafalek
gewennen gwenti
geweten konsensi
gewicht wegi
gewiekst / slim / geslepen fromu
gewoon gwenti
gewond mankeri
gewricht skrufu
gewrichtsontsteking yasiwatra
gezang singi
gezicht fesi
gezichtsuitslag pyoko
gezin famiri
gezond / gezondheid gesontu
gezwel sweri
gierig gridi
gieten kanti
ginds / ginder yanasey
gouden gowtu
goudklomp pipiti
goudwinning gowtuwroko
gouvemement lanti
gouverneur granman
graag nanga presiri
graat fisbonyo / maka
graf grebi
granaatsteen granaki
grap spotu
grapenderwijs preyprey
gras grasi
grasberm birbiri
grasluis patataloso
gratis fu soso / soso
grauwmunnik vis granmorgu
greppel / sloot gotro
griep / verkoudheid frikowtu
griffel grefi
grijns pirtifi
grijnzen pirtifi
grijpen grabu
grijs haar wetiwiwiri
groeien gro
groen grun
groente gruntu
groet odi
grof grofu
grond gron
groot bigi
grootbrengen kweki
grootmoeder granma
groots kafalek / bigi / furu
grootvader granpa
grote teju sapakara
groter moro bigi
guinees biggetje / hamster dyinipi
gulden kolu
gulden / halve banknotu
gulden / honderd barki
gulden / tien doni
gulzig gridi
gulzigaard gridiman / tap ala / hayra
gulzigheid bigi-ay / hayra
gymnastiekschoen pata
 
         H     
 
haai sarki
haak aka
haan kaka fowru / kaka
haar wiwiri
haard brantmiri
haastig / slordig gruba
hagedis lagadisa
hagel agra
half afu
half afwerken butbutu
halfgaar kruwakruwa
hals neki
halsboord borki
halsketting keti
ham ameti
hamer amra
hamerhaai sarki
hand anu
handbijl ambeyri
handspan anda
hanebalk dwarsbarki
hangen anga
hangerig anga-anga
hangmat amaka
hangmat-touw amakatitey
hangmat-uiteinde amakabobi
hapje tesi
hard tranga
harder moro tranga
hardlijvig trangabere
haring elen
haring sansan
hark arari
harlekijn payasi
hart ati
hasjisj gandya
haten wrak
hebben abi
heel eri
heel wat nofo
heer masra
Heer / God Masragado
heet faya
heet water fayawatra
hefboom krubari
heilig santa
heilige santa
heimelijk ondro unu
hel didibrikondre
helder krin
helft afu
helpen yepi
helper yepiman
hem en
hemd empi
hen uma fowroe
hengel uku tiki
hengelen uku
herinneren memre
hernhutter anitri
herrie bari
hersenen tonton
hert diya
hertevlees diyameti
hertshoom diyatutu
het a
heuvel bergi
hiel bakafutu
hier dyaso
hierzo dyaso
hij en
hijsen eysi
hik tikotiko
hikken tikotiko
hinder endri
hinderlijk werede
hinkelen dyompofutu
hinken tinga
hoe fa
hoe langer hoe meer moromoro
hoed ati
hoek uku
hoektand uku tifi
hoen kakafowru
hoepel upru
hoepelrok krinyori
hoer uru, motyo
hoereren uru
hoest kosokoso
hoesten koso
hoeveel omeni
Hollander bakra, patata
Hollandse taal bakratongo
Hollandse boer buru
hollen lon
hond dagu
honderd ondro
honger angri
hongerig angri bere
hongersnood angriten
honing oni
hoofd ede
hoofddeksel van gebonden doek tay-ede
hoofddoek ede angisa
hoofdhaar edewiwiri
hoofdman kapten / edeman
hoofdpijn ede ati
hoog hey
hoogmoed / verwaand bigifasi
hoop howpu
hoop / hoeveelheid ipi
hoorn tutu
hopen winsi
horen arki
horloge oloysi
houden ori
hout udu
houten udu
houtskool krofaya
houwer owru
huid buba / skin
huidschimmel lota
huig pikintongo
huilen krey
huis oso
huisgenoot ososma
huishuur osoyuru
huivering gro skin
hulp yepi
hulpkok botri man
hun den
huren yuru
hut kampu
huur yuru
huurhuis yur oso
 
         I     
 
identiek srefi
ieder ibriwan / ala
iedereen alasma
iets wansani
ijzer isri
ik mi
in orde seti
in staat zijn man
inbeelden dren
inderdaad ay / a so a de
indiaan ingi
indiaans ingi
indiaanse dans ingikawna
indiaanse muziek ingipoku
indianentaal ingitongo
indianendorp ingikondre
indien efu
influenza frikowtu
ingebeeld dren
ingeroest frustu
ingetogen breyti
ingewand in bere
ingewikkeld frekti
inkeping koti
inkt enki
inladen stow
inpakken domru
insluipen sloipi / boro
invalide malengri
inwrijven wrifi
inzicht sabi
 
         J     
 
ja ay / iya
jaar yari
jacht onti
jachthagel agra
jachthond ontidagu
jagen onti
jager ontiman
jaloezie dyarusu
jarig feryari
jas dyaki
Javaan yampanesi
Javaans yampanesi
jaws yasi
jawslijder yasiman
jenever yaneyfri
jeuken krasi
jicht yekti
jij yu
jong yongu
jong meisje pikin-uma
jonge vrouw wentye, pikin-uma
jongedame pikinmisi
jongeheer pikinmasra
jongeman yonguman
jongen boy
Joods persoon / gierig persoon dyu
jou yu
jouw yu
juist yoysti
juk tyari
jullie unu
jurk yapon

 

K – N

        K     
 
kaaiman kayman
kaak kakumbe
kaal piri
kaalkop pirede
kaars kandra
kaarsvet kandrafatu
kaart karta
kaartspeler kartaman
kaas kasi
kaaskorst kasbuba
kabaal bari
kade syoro
kakelen kroku
kakkerlak kalaka
kalebas krabasi
kalebas uitgehold godo
kalk karki
kalkoen krakun
kam kankan
kameleon kamra wentye
kamer kamra
kameraad mati
kamfer kamfru
kammen kan
kamp kampu
kan mang
kanaal kanari
kanarie pikin fowru
kandelaar kandratiki
kandij swit sani
kaneel kaneri
kaneelstaafje udukaneri
kannetje kaniki
kanon kanu
kant sey
kant, textiel kanti
kantoor kantoro
kaoline pembadoti
kapitein kapten
kapmes howru
kapot broko
kappen kapu
kar wagi
karaf karafu
karbonkel karbonkru
karbouw watrakaw
karreman wagiman, burikiman
karton karton
kartonnen doos kartondosu
karwats krawasi
karweitje krawerki
kast kasi
kat puspusi
katholiek lomsu
katoen katun
katvis katfisi
kauwen kaw
keel neki
keelgat gorogoro
keelpijn soroneki
keer tron / ten
keisteen krepiston
kelder kedre
kemphaan fetkaka
kennis koni, sabi
kerk gado-oso / kerki
kerkbank kerkibangi
kerkboek kerkibuku
kerkdeur kerkidoro
kerkgebouw kerki oso
kerkpad kerkipasi
kerkplein kerkiprasi
kermis konfriyari
Kerstmis kresdey
Kerstnacht Kresneti
ketel ketre
ketting keti
keuken kukru
keulse pot korspatu
kever asege
kibbelen strey wortu
kies bakatifi
kiespijn tifi ati
kijken luku
kijven krutu
kikker todo
kikkervisje todobere
kin kumbe
kind pikin-nengre
kindermeid nene
kinderverzorgster kryoromama
kip fowru
kippenhok fowrupen
kippevel gro skin
kist kisi
kittelen tigri
klaar / afgelopen kaba
klamp klampu
kleding krosi
kleermaker sneyri
kleiaarde tokotoko
klein pikin
klein, heel toti toti
kleintje pikin
klemmen yokro
kleptomanie fufurbakru
kleren krosi
kleren maken sneyri
klerenkast kroskasi
kletsen taktaki
kleur kloru
klieven kweri
klimmen kren
kloek mamafowru
klok oloysi
klomp klompu
kloppen klopu
klutsen dray
knap van uiterlijk moy
knap / slim / verstandig koni, besbesi
kneden masi
knellen pingi, masi
knie kindi
knielen kindi
knijpen pingi
knikker yowka
knobbel kundu
knoedelsoep adompri
knoflook kunofroku
knokkel koko
knoop knopu
knoopsgat knopo olo
knopen knopo
knorren knoru
koe kaw
koehoren kawtutu
koek kuku
koestal kawpen
koevoet krubari
koffer kofru
koffie kofi
koffiemolen kofimiri
kogel kugru
kogellager bugru
kok boriman
koken bori
koker kokro
koketteren meki modo
kokoskoek krontokuku
kokosnoot kronto / krontonto
kokoswater krontowatra
kom komtyi
kom van aardewerk prapi
komen kon
komijnekaas kombekasi
komkommer komkomro
kommetje komtyi
konijn konkoni
koning kownu
koninginnedag konfriyari
konkelen konkru
kooi koy
kookplaats brantmiri, faya-olo
kooktoestel konforu
kool koro
koolpot korpatu
koopman seriman
koorts korsu
kop(je) kopi
kopen bay
koper bayman
kopermetaal kopro
koppig tranga-ede
koppigheid tranga-ede
korf kurkuru
korjaal kruyara
korrel ay, siri
kort syatu
kort hemd bosroko
kosten kostu
koster kostru
kostgrond nengregron
kotsen fomeri
kotter boto
koud kowru
kous kowsu
kousevoet kowsufutu
kozijn kusen, drompu
kraal krara
krab krabu
krabbeschaal krab’oso
kracht powa, krakti
krachtpatser trangaman
krakelen krakeri
kramp krampu
krankzinnigheid law siki
krant koranti
kreeftachtige krefti
kreek kriki
kreek sneltromend lonkriki
kreng tingimeti
krent krenti
kreuken kroyki
krijgen kisi
krijt kreyti
krimpen krempi
kroeg dringi oso, sopi-oso
kroezig krusu
krom kron, beni
krombenig kronfutu
kronkelend kronkron
kruidenbad wiwiriwatra
kruidje-roer-me-niet sinsin
kruidnagel nagri
kruien kro
kruik dyogo
kruipen kroypi
kruis kroysi
kruit kroyti
kruiwagen krowagi
krul kroru
krullen kroru
kuieren koyri
kuit koyti
kukeluku kokodyako
kunnen man
kurk korku
kurken korku
kurketrekker puru korku
kussen om te slapen kunsu
kussensloop kunsusropa
kwaad ogri
kwaad op magische wijze doen wisi
kwaadspreken konkru
kwaadspreker konkruman
kwaadsprekerij orgrimofo
kwaadwilligheid ogri ati
kwast kwasi
kweken kweki
kwijl baba
kwijlen baba
 
         L     
 
laag lagi
laars buta
laat lati
laatste bakaseywan
lach lafu
lachen lafu
ladder trapu
lade la
laden lay
lading lay
lamp lampu
land kondre, gron
landgenoot kondreman
landingsplaats lanpresi
landstreek kondre
lang langa
langzaam safrisafri
lanspuntslang owrukukusneki
lantaarn lanteri
lap lapu
lapjesdeken mamyo
lappen lapu
lastig ferferi / mulek /takru
lastig zijn krakeri
lat lati
laten libi
later bakaten
latere bakawan
lawaai wunyuwunyu / babari
lawaaierig bradyari
leder lerbuba, kawbuba
leeg leygi / soso
leeg maken leygi
leem / witte kleisoort pemba
leggen poti
legplank planga
leguaan legwana
leider fesman
lek leki
lekken leki
lekker switi
lelijk takru
lendendoek pangi,
lenen leni
lengte langa
lepel spun
lepra kokobe / takrusiki / gwasi
leren leri
leugenaar leyman
leugentaal leytori
leven libi
levend de na libi
lever lefre
lezen leysi
libel grasbarki,
lichaam skin
licht van gewicht lekti
licht / vuur faya
liefde lobi
liegen ley
lies seyfutu
liggen didon
lijden pina
lijdensweek pinawiki
lijfje leyfi
lijkbaar dragi
lijkdrager beri man
lijken op gersi
lijkwagen dedewagi
lijn lin
likdoorn lekdoru
likeur switsopi
likken leki
limoen lemtyi
linkerhand kruktu anu
linkerkant kruktusey
links kruktu
linnen maka
lint lenti
locomotief loko
loeren

O – R

O

 
 
ocelot tigrikati
och tyepoti
ochtendgloren musudey
ochtenduren manten uru
oerwoud busi
oever syoro
of / als efu
offerande ofrandi
ogenblik momenti
oker okro
oksel ondro anu
olie oli
olielampje kokolampu
om fu
omdat bika
omgeving kontren, birti
omhelzen brasa
omhelzing brasa
omkeren dray
omlaaglaten saka
omleggen kanti
omliggen kanti
omringen lontu
omslagdoek voor ledenen panyi
omslagdoek voor lichaam tapuskin-panyi
onaangenaam no presiri
onafhankelijkheid srefidensi
onbehouwen gruba
onbeschoft persoon pondobasi
onbewust sondro prakseri
onder ondro
onder elkaar ondro makandra
onderbroek ondrobruku
onderbuik ondrobere
ondergronds ondrogron
onderkant ondrosey
onderling ondro unu srefi
onderlinge spaarkas kasmoni
onderonsje ondronsu
onderrok ondrokoto
onderscheiding medari
ondervinding ondrofeni
onderwijzen leri
ondeugend hogri / ogri / kway
onenigheid kesekese
ongehoorzaamheid trangayesi
ongekookt lala
ongelijk sondro leti
ongeluk onkoloku
ongenode gast boroman
ongeschubde vis gratfisi
onheilsvoorspelling ogrimofo
onkruid hoog kapuweri
onlangs tradey
onmiddellijk esbiten
onmin, ruzie trobi
onrust trubu
ons, onze wi / un / unu
ontbloten piri
ontbreken , mankeri
ontmoeten tuka, miti
ontnuchterd krin ede
ontstoken vinger of teen sorofinga
ontstoken voet of been sorofutu
ontwaken wiki
onverbiddelijkheid tranga ati
onverschillig no abi trobi
oog ay
ooghaar aywiwiri
ooglid aybuba
oogontsteking soro ay
oogwit ayweti
ook oktu
oom omu
oor yesi
oorbel yeslinga
oorsmeer yesikaka
oorsprong rutu
oosten sonopo
op zijn kaba
opbergen kibri
opdat meki
open huis opo oso
openbaarheid kon krin
openbare weg lantipasi
openhartig pritpanyi
openmaken opo
openscheuren prit opo
opensnijden koti
opgehoepeld mars
opgepast lukubun
ophef babari
ophef pranpran
ophitsing fayabro
ophouden kaba
oplappen butbutu
opletten piray
opnieuw adyen
oppergod grangado
oppergodheid anana
opperhoofd granman
oproerig bradyari
opscheppen dyaf
opschepper mofoman
opschik prodo
opschudding dyugudyugu
opschuiven dribi
opsnijden dyaf
opstaan opo
optillen opo
opwarmen waran
opzichter basya
oud owru / grani
oude man granpa / pa-e
oude suikertante guduma
oude van dagen owrusma
oude ziel tanpoko
oudere gransma
oudere dame granmisi
oudere heer granmasra
ouderwets owruten, fosten
oudje yaya-yayagran’pa,gangan
oudtijds owruten / fosten
oven onfu
over abra
overal alasey
overdag dey ten
overgrootouder afo
overheid lanti
overhemd empi
overkant trasey / abrasey
overkomen miti
overlijden dede
overmoedig prefuru
overmorgen tratamara
overslaan psa
oversteken kot abra
overtreffend kirkiri, lompsa
overvloed bogobogo
overvloedig tumusi
overweldigen fuga
overzee abrawatra
 

P

 
 
paaien korkori
paal postu
paar wantu
paard asi
pachten pakti
pad todo
pad / weggetje pasi
paddestoel todoprasoro
padie padi
pagaai pari
pakje paki
pakken teki
pan patu
pand panti
pandjeshuis panti oso
pap papa
papegaai pokay
papier papira
papieren peprewoysi
papperig papa
paraplu / parasol prasoro
parelhoender toke
pareltje peri
parfum switismeri
parkiet prakiki
partje montyi
Pasen Pasku
pasgeborene nyu nyu pikin
passen fiti
patroon patron
pees titey
pek tara
pekel tranga sowtu
pekelvlees sowtmeti
penscharnier doygi
peper pepre
pepermunt peprementi
persen kwinsi
persoon suma, sma
petroleum karsinoli
pijl peyri
pijn hati
pijn doen gi hati
pijp pipa
pijpaarde pembadoti
pikhouweel pikaksi
pikken tyopu
pil perki
pin pen
pindakaas pindadokun / pindakasi
pindanoot pinda noto
pink pikinfinga
pint penki
pit siri, koko
plaats presi
plagen feri
plank planga
plant prani
plantaardige medicijn oso dresi
plantage pranasi
planten prani
plat plata
pleegkind kweki
pleegmoeder kwekimama
pleegvader kwekipa
plein pren
pleitbezorger afkati
pletten masi
plezier prisiri
plooi ploy
plooi / kreukel fromu
plooien ploy
po pispatu
poeder puyri
poederen puyri
poedersuiker puyrisukru
poes puspusi
poetsen krin
politieagent skowtu
politiebureau skowt oso / lontoso
pomp pompu
pompen pompu
pompoen pampun
pond pontu
pont / veerboot pondo
poort aan de zijkant nengredoro
poot futu
pop popki
porren djukdjuku
porselein posren
post postu
pot / pan patu
potlood skriftiki
praatjes taktaki
praten taki
prent prenki
prentenboek prenkibuku
pretmaken prisiri
priem prin
privebezit smasani
proberen proberi
procureurgeneraal granfiskari
proeven tesi
pronken prodo
proppeschieter pokopaw
puin brokoston
puist poysi
puistjes poys poysi
put peti
 

R

 
 
raadsel raytori
raden ray
radio konkrudosu
rammelaar sekseki
rand lanki
rasecht lala
rasp gritgriti
raspen griti
rat alata
ratelslang saka sneki
rauw lala
ravotten rigeri
recht leti
rechtbank krutu
rechtdoor langalanga
rechter krutubakra
rechterhand let anu
rechterkant letisey
rechts leti
rechtszitting krutu
reeds kaba
reeds lang langaten
regel / lijn lin
regen alen
regenjas alendyaki
regentijd alenten
regenton alenbari
regenwater alenwatra
reiger sabaku
rein krin
reizen koyri
reiziger koyriman
religie, niet-christelijke afkodrey
rennen lon
respect lespeki
respecteren